Hiển thị các bài đăng có nhãn dư luận quốc tế. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn dư luận quốc tế. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Hai, 26 tháng 5, 2014

Kiện và thách kiện

Mai Quang Hòa

LĐO - Thời con người còn ăn lông ở lỗ, luật rừng ngự trị. Kẻ mạnh dùng bạo lực giải quyết mọi tranh chấp với kẻ khác. Rồi văn minh dần, luật ra đời từ sơ khai đến hoàn thiện. Có tranh chấp người ta kiện nhau (trước già làng, hội đồng bô lão, lãnh chúa, quan, vua, hay tòa án). Các bên trong vụ kiện hoặc thừa nhận hoặc buộc phải thừa nhận phán quyết của người có quyền phân xử.

Kẻ mạnh có thể không đếm xỉa đến phán quyết của cơ quan xét xử: Nó thách thức thẩm quyền của cơ quan xét xử, tức là của tất cả những người thừa nhận thẩm quyền đó. Và hoặc kẻ yếu phải chấp nhận và dần dần kẻ bị kiện có thể lấn át và kiểm soát toàn bộ xã hội; hoặc toàn bộ phần còn lại của xã hội chống lại kẻ đó (đôi khi bằng bạo lực) và buộc nó phải theo.